Tüm Talepleriniz İçin Arayınız 0312 309 70 35 - 0312 309 70 36 Veya Mail Atınız: info@eteenerji.com

Menu

EX-PROOF Elektrik Malzemeleri Hakkında Genel Bilgi

Ex-Proof AtmosferlerEX LOGOSU

Patlayıcı bir ortam, yanıcı gazların, buharların, dumanların ya da tozun ortamdaki hava ile meydana getirdiği

bir karışım tarafından oluşur.
Eğer karışım (yanıcı malzeme / hava) doğru oranlara sahip ise, bir ateşleme kaynağı olabilir bir patlama meydana gelebilir.
Bir patlama yaratacak etmenler:
1. Hava (ya da hava içinde oksijen bulunması)
2. Yanıcı malzeme (madde)
3. Ateşleme kaynağı
GEN(1)
Bir patlamanın önlenmesi için iki temel prensip bulunmaktadır ; birincil ve ikincil önlemler.
Birincil patlama koruması sadece şunlar ile elde edilebilir (bir ateşleyici kaynak mevcutken):
–        Patlayıcı konsantrasyonunu sınırlamak için doğal ya da zorunlu havalandırmanın kullanılması
–        Yanıcı malzemelerden kaçınılması (madde)
–        Havada ağır gaz kullanılması (örn. Nitrojen).
Eğer bir alan içerisinde hala patlayıcı bir ortam yaratılabiliyorsa, patlamanın engellenmesinin tek yolu, Ateşleyici Kontrolüdür.

Ateşleyici Kaynağı Türü

–        Sıcak yüzeyler
–        Alevler ve sıcak gazlar
–        Mekanik olarak üretilen kıvılcımlar
–        Elektrikli teçhizat
–        Geçici akımlar
–        Statik elektrik
–        Yıldırım düşmeleri
–        Elektromanyetik dalgalar
–        Optik radyasyon
–        Ultrason
–        Kimyasal reaksiyonlar
–        İnsan (dolaylı olarak)
Patlayıcı ortamlarda kullanılmak için olan teçhizatın korunma teknikleri, sadece olası ateşleme kaynaklarının kontrol edilmesi (bertaraf edilmesi) ile söz konusu olur (İkincil patlama koruması).

Ex-Proof Ortamlar Nerelerdir?

–        Başta alüminyum tozu ve parçacıkları olmak üzere, metal yüzey sürtünmeleri
–        Petrol rafinerileri, kuyuları ve işleme santralleri
–        Gaz boru hatları ve dağıtım merkezleri
–        Baskı endüstrileri, kağıt ve tekstil
–        Uçak yakıt dolumu ve hangarlar
–        Kimyasal işleme santralleri
–        Hububat taşıma ve depolama
–         Atık su arıtma tesisleri
–        Yüzey kaplama endüstrileri
–        Yer altı kömür madenleri
–        Doğramacılık alanları
–        Şeker rafinerileri
–        Tanklar / gemiler
–        Güç santralleri
Potansiyel bir patlamanın meydana gelebileceği yerlerde, bu alanda olası bir patlama tehlikesi ile ilgili olarak kesin güvenlik seviyelerinin göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Dolayısıyla bu alanların, yanıcı malzemelerin mevcudiyeti dikkate alınarak Zone’lar halinde bölünmesi gerekmektedir.
Zone 0
Zone 1
Zone 2
Yanıcı gazın patlayıcı ortamının sürekli olarak ya da uzun süre veya sıklıkla mevcut olduğu bir yerdir.
Yanıcı gazın patlayıcı ortamının normal çalışma sırasında oluşabileceği bir yerdir.
Yanıcı gazın patlayıcı atmosferinin normal çalışma sırasında meydana gelmesi düşük bir ihtimaldir ancak meydana gelse bile çok kısa bir süreliğine bunun gerçekleştiği bir yerdir.
Zone 20
Zone 21
Zone 22
Patlayıcı bir toz ortamının sürekli olarak ya da uzun bir süre boyunca mevcut olduğu bir yerdir.
Patlayıcı toz ortamının normal çalışma sırasında meydana gelebileceği bir yerdir.
Patlayıcı toz ortamının normal çalışma sırasında meydana gelmesinin düşük bir olasılık olduğu, ama meydana gelse bile çok kısa bir süre olacağı bir yerdir.

TABLO

Bir patlamanın gerçekleşebileceği bir yerdeki havanın içinde bulunan gazların tipik konsantrasyonu havada
%(Yüzde) olarak:
Yuzdeler
Guzel
gaz-siniflandirma

Ex-Proof Atmosferler

Patlayıcı bir ortam, yanıcı gazların, buharların, dumanların ya da tozun ortamdaki hava ile meydana getirdiği
bir karışım tarafından oluşur.
Eğer karışım (yanıcı malzeme / hava) doğru oranlara sahip ise, bir ateşleme kaynağı olabilir bir patlama meydana gelebilir.
Bir patlama yaratacak etmenler:
1. Hava (ya da hava içinde oksijen bulunması)
2. Yanıcı malzeme (madde)
3. Ateşleme kaynağı
Bir patlamanın önlenmesi için iki temel prensip bulunmaktadır ; birincil ve ikincil önlemler.
Birincil patlama koruması sadece şunlar ile elde edilebilir (bir ateşleyici kaynak mevcutken):
–        Patlayıcı konsantrasyonunu sınırlamak için doğal ya da zorunlu havalandırmanın kullanılması
–        Yanıcı malzemelerden kaçınılması (madde)
–        Havada ağır gaz kullanılması (örn. Nitrojen).
Eğer bir alan içerisinde hala patlayıcı bir ortam yaratılabiliyorsa, patlamanın engellenmesinin tek yolu, Ateşleyici Kontrolüdür.

Ateşleyici Kaynağı Türü

–        Sıcak yüzeyler
–        Alevler ve sıcak gazlar
–        Mekanik olarak üretilen kıvılcımlar
–        Elektrikli teçhizat
–        Geçici akımlar
–        Statik elektrik
–        Yıldırım düşmeleri
–        Elektromanyetik dalgalar
–        Optik radyasyon
–        Ultrason
–        Kimyasal reaksiyonlar
–        İnsan (dolaylı olarak)
Patlayıcı ortamlarda kullanılmak için olan teçhizatın korunma teknikleri, sadece olası ateşleme kaynaklarının kontrol edilmesi (bertaraf edilmesi) ile söz konusu olur (İkincil patlama koruması).

Ex-Proof Ortamlar Nerelerdir?

–        Başta alüminyum tozu ve parçacıkları olmak üzere, metal yüzey sürtünmeleri
–        Petrol rafinerileri, kuyuları ve işleme santralleri
–        Gaz boru hatları ve dağıtım merkezleri
–        Baskı endüstrileri, kağıt ve tekstil
–        Uçak yakıt dolumu ve hangarlar
–        Kimyasal işleme santralleri
–         Atık su arıtma tesisleri
–        Yüzey kaplama endüstrileri
–        Yer altı kömür madenleri
–        Doğramacılık alanları
–        Şeker rafinerileri
–        Tanklar / gemiler
–        Güç santralleri
Potansiyel bir patlamanın meydana gelebileceği yerlerde, bu alanda olası bir patlama tehlikesi ile ilgili olarak kesin güvenlik seviyelerinin göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Dolayısıyla bu alanların, yanıcı malzemelerin mevcudiyeti dikkate alınarak Zone’lar halinde bölünmesi gerekmektedir.
Zone 0
Zone 1
Zone 2
Yanıcı gazın patlayıcı ortamının sürekli olarak ya da uzun süre veya sıklıkla mevcut olduğu bir yerdir.
Yanıcı gazın patlayıcı ortamının normal çalışma sırasında oluşabileceği bir yerdir.
Yanıcı gazın patlayıcı atmosferinin normal çalışma sırasında meydana gelmesi düşük bir ihtimaldir ancak meydana gelse bile çok kısa bir süreliğine bunun gerçekleştiği bir yerdir.
Zone 20
Zone 21
Zone 22
Patlayıcı bir toz ortamının sürekli olarak ya da uzun bir süre boyunca mevcut olduğu bir yerdir.
Patlayıcı toz ortamının normal çalışma sırasında meydana gelebileceği bir yerdir.
Patlayıcı toz ortamının normal çalışma sırasında meydana gelmesinin düşük bir olasılık olduğu, ama meydana gelse bile çok kısa bir süre olacağı bir yerdir.
Bir patlamanın gerçekleşebileceği bir yerdeki havanın içinde bulunan gazların tipik konsantrasyonu havada
%(Yüzde) olarak:

ATEX Yönetmeliği

 
–        Ürün Yönetmeliği 1994/9/EC
–        Kullanıcı Yönetmeliği 1999/92/EC

Ürün Yönetmeliği 1994/9/EC

Bu, 01/07/2003 tarihinden itibaren Avrupa’da zorunlu hale gelmiştir ve potansiyel olarak patlayıcı ortamlarda kullanılacak aparat ve koruyucu sistemler ile ilgili düzenlemeleri kapsamaktadır. Yönetmelik, 16 maddeye bölünmüş dört bölümden oluşmaktadır. Her bölümde, 7 modül içeren Ek I ila XI’ya referans yapılmıştır.
Tam versiyonu için lütfen http://ec.europa.eu/enterprise/atex/internationaldevelopment.htm adresini ziyaret ediniz.
94/9/EC Yönetmeliğinin İçeriği
Ana Bölüm
Bölüm
Madde
Başlık
I
1-7
Uygulama kapsamı, hizmete yerleştirilmesi ve malların serbest dolaşımı
II
8-9
Uygunluk değerlendirme prosedürleri
III
10-11
CE Uygunluk İşareti
IV
12-16
Sonuçlandırma hükümleri
Ekler
I
Aparat gruplarının kategoriler içinde sınıflandırılması için karar verme kriteri
II
Potansiyel olarak patlayıcı ortamlarda kullanılmak için olan aparat ve koruyucu sistemlerin kavranması ve inşası için önemli güvenlik ve sağlık gereklilikleri
III
Modül : EC – tip incelemesi
IV
Modül : Ürünün kalite garantisi
V
Modül : Ürünlerin denetlenmesi
VI
Modül : Tasarım ile uygunluk
VII
Modül : Ürünün kalite garantisi
VIII
Modül : İç ürün kontrolü
IX
Modül : Bireysel test
X
CE İşareti ve EC uygunluk sertifikasının içerikleri
XI
Test laboratuarlarının yetkilendirilmesi için üye devletler tarafından göz önünde bulundurulması gereken asgari kriterler

Gemi(1)

Aparatları / teçhizatı gruplar ve kategorilere ayıran 1994/9/EC Yönetmeliği

–        Madencilik için uygulanan Grup I aparatlar / teçhizatlar
Bu grup M1 & M2 kategorilerine ayrılmıştır.
–        Grup II aparatlar / teçhizatlar diğer tüm (yüzey) alanlara uygulanır.
Bu grup 1, 2, ve 3 kategorilerine ayrılmıştır.
Grup Madencilik Endüstrileri
Grup Normal Endüstriler (Gaz + Patlama Riski Taşıyan Tozlu Alanlar)
Kategori
Kategori
Kategori
Kategori
Kategori
Çok yüksek koruma seviyesi
(2 arıza ile güvenli)
Patlayıcı ortam altında mutlaka işlevsel kalmalıdır.
Yüksek koruma düzeyi (1 arıza ile güvenli)
Patlayıcı ortam altında enerjisi kesilmiş
Çok yüksek koruma düzeyi (2 arıza ile güvenli)
Yüksek koruma düzeyi (1 arıza ile güvenli)
Normal koruma düzeyi (normal çalışma sırasında güvenli)
İşaretleme
I M1
I M2
II 1 G (Gaz)
II 1 D (Toz)
II 2 G (Gaz)
II 2 D (Toz)
II 3 G (Gaz)
II 3 D (Toz)

Ex-Proof Elektrikli Teçhizat Kategorileri

ZONE
Teçhizat Kategorisi
Nasıl Uyumlu Olunacağı
Koruma gereklilikleri
2
3
1
2
Onaylanan bir kurumdan (DNV, Nemko, INERIS, vb.) EC – tip inceleme sertifikasının alınması Üreticinin bir üretim kalite sistemine sahip olması ve Onaylanan bir Kurumdan bir Ürün Kalite Garantisi Beyanı edinmelidir.
0
1
Onaylanan bir kurumdan (DNV, Nemko, INERIS, vb.) EC – tip inceleme sertifikasının alınması

Ex-Proof Mekanik Teçhizat

ZONE
Teçhizat Kategorisi
Atex Yönetmeliği ile nasıl uyumlu olunacağı
2
3
Üretici tarafından doğrulanması ve Teknik Dosya sunulması için Üretici bir EC Uygunluk Beyanı düzenleyecek
1
2
Üretici tarafından doğrulanması ve Onaylanan Kuruma (Nemko, DNV, vb.) Teknik Dosya sunulması için Üretici bir EC Uygunluk Beyanı düzenleyecek
0
1
NB tarafından onaylanması için Üretici EC Uygunluk Beyanı düzenleyecek.

ATEX İŞARETİ

atex-isaret

Ex-Proof Malzemeler İçin Sıcaklık Sınıflandırmaları

Sıcaklık Sınıfı
Azami Yüzey Sıcaklığı
(asg. ortam sıcaklığında)
T1
450o
T2
300C
T3
200C
T4
135C
T5
100C
T6
85C

Ex-Proof Malzemeler İçin Enerji Ve Gaz Sınıflandırması

Azami Ateşleme Enerjisi
Avrupalı Gruplar
A.B.D / Kanada Grupları
Gaz örn.
< 20 μ Joul
C
A
Asetilen, Karbon disülfür
< 20 μ Joul
B
Hidrojen
< 60 μ Joul
B
C
Etil eter, Etilen
< 180 μ Joul
A
D
Aseton, Bütan, Etanol, Benzin, Heksan, Metanol, Metan, Nafta, Propan
Kule Manzara

EX-PROOF ELEKTRİK MALZEMELERİ İLE İLGİLİ ESKİ VE GÜNCEL STANDARTLAR

Ex-Proof Elektrik Malzemeleri
EN (Eski)
EN (yeni)
Genel gereklilikler
EN 50 014
EN 60079 – 0
Alev Sızdırmaz Koruma Sınıfı “d”
EN 50 018
EN 60079 – 1
Basınç İle Sağlanan Koruma Sınıfı “p”
EN 50 016
EN 60079 – 2
Quartz Kum Dolumu İle Sağlanan Koruma Sınıfı“q”
EN 50 017
EN 60079 – 5
Yağ imersiyonu “o”
EN 50 015
EN 60079 – 6
Artırılmış Güvenlikli Koruma Sınıfı “e”
EN 50 019
EN 60079 – 7
İçsel Güvenlikli Koruma Sınıfı“i”
EN 50 020
EN 60079 – 11
Koruma türü “n”
EN 50 201
EN 60079 – 15
Enkapsülasyon Yöntemi İle Sağlanan Koruma Sınıfı “m”
EN 50 028
EN 60079 – 18
İçsel güvenlik sistemleri
EN 60079 – 25
ZONE 0 için elektrikli teçhizat
EN 50 284
EN 60079 – 26
İçsel olarak güvenli alan bus sistemleri
EN 60079 – 27
Optik radyasyon “op”
EN 60079 – 28
Azami Ateşleme Enerjisi
Avrupalı Gruplar
A.B.D / Kanada Grupları
Gaz örn.
< 20 μ Joul
C
A
Asetilen, Karbon disülfür
< 20 μ Joul
B
Hidrojen
< 60 μ Joul
B
C
Etil eter, Etilen
< 180 μ Joul
A
D
Aseton, Bütan, Etanol, Benzin, Heksan, Metanol, Metan, Nafta, Propan

Ex-Proof  Motorlar İçin Standartlar

EN 1834 – 1
Gaz, grup II
EN 1834 – 2
Madenler, grup I
EN 1834 – 3
Toz, grup II

EX-PROOF ELEKTRİK MALZEMELERİNDE KULLANILAN KORUMA SINIFLARI

isaret

IEC/EN 60079 –xx standart serisine göre EPL (Teçhizat Koruma Düzeyi)

Tanım:

Bir ateşleme kaynağı haline gelme riskine ve patlayıcı gaz ortamları, patlayıcı toz ortamları ve kömür madenlerinde bulunabilecek patlayıcı ortamlar arasındaki farklılıkların ayrımına dayanarak teçhizata koruma düzeyi tahsis edilir.

Bölgeler, ATEX kategorileri ve EPL arasındaki bağlantı :(Teçhizatı Alanın Kategorisine Göre Seçmek Gereklidir)

Alan Sınıflandırması
Teçhizat kategorisi / düzeyi
Patlayıcı
Konsantrasyonu
ZONE
Risk
Teçhizat Grubu
Atex
Kategorisi
IEC – EPL
Sık / uzun süreler
0
Yüksek, 2 arıza ile güvenli
II
1G
Ga
Bazen
1
Yüksek, 1 arıza ile güvenli
II
2G (1G)
Gb (Ga)
Nadiren / nerdeyse asla
2
Normal
II
3G (1G/2G)
Gc (Ga/Gb)
Sık / uzun süreler
20
Yüksek, 2 arıza ile güvenli
II*
1D
Da
Nadiren / nerdeyse asla
21
Yüksek, 1 arıza ile güvenli
II*
2D (1D)
Db (Da)
22
Normal
II*
3D (1D/2D)
Dc (Da/Db)
Yüksek, 2 arıza ile güvenli
I
M1
Ma
Yüksek, 1 arıza ile güvenli
I
M2
Mb
* IEC 60079 – 0, 2007’ye göre toz için teçhizat grubu Grup III olacaktır.

 

EN/IEC 60529’a göre Korumanın IP Derecesi

IP (1.RAKAM)
IP (2.RAKAM)
0
Koruma yok
0
Koruma yok
1
50 mm ya da daha büyük katı bir nesneye karşı korunmuş
1
Dikey olarak damlayan suya karşı korunmuş
2
12 mm ya da daha büyük katı bir nesneye karşı korunmuş
2
15 derece kaldırıldığında, dikey olarak damlayan suya karşı korunmuş
3
2,5 mm ya da daha büyük katı bir nesneye karşı korunmuş
3
60 derecelik bir açıya kadar su püskürmesine karşı korunmuş
4
1 mm ya da daha büyük katı bir nesneye karşı korunmuş
4
Tüm yönlerden su sıçramasına karşı korunmuş
5
Toz korumalı
5
Tüm yönlerden su püskürtmesine karşı korunmuş
6
Toz geçirmez
6
Tüm yönlerden güçlü su püskürtmelerine karşı korunmuş
7
150 mm ve 1000 mm’lik bir derinlik arasında sıvı içinde tutulmalara karşı korunmuş.
8
Su içinde uzun bir müddet kalma durumuna karşı korunmuş